Në disa vende të BE-së, pjesa më e madhe e kursimeve hidhet në tregjet e kapitaleve, ndërsa në të tjera mbizotëron ende kursimi tradicional në banka.Evropianët nuk investojnë njësoj. Danimarka, Suedia dhe Holanda kryesojnë bindshëm në të dyja matjet, si për pjesën e investimeve kundrejt prodhimit kombëtar, ashtu edhe për shumën e kursimeve të investuara për person.
Menaxhimi i zgjuar i parave është thelbësor për sigurinë financiare, por rruga drejt një kthimi të qëndrueshëm nuk është gjithmonë e qartë. Në përgjithësi, evropianët investojnë më pak në aksione se amerikanët, duke preferuar depozitat bankare. Megjithatë, sjelljet e investimit ndryshojnë shumë nga një vend në tjetrin, të ndikuara nga kultura e kursimit, produktet e tregut dhe politikat fiskale.
Shoqata Evropiane e Tregjeve Financiare (AFME) përdor treguesin “Household Market Investment Indicator” për të matur se sa nga kursimet familjare orientohen drejt instrumenteve të tregjeve të kapitaleve. Ky tregues përfshin aksionet, fondet e investimit si ETF-et, obligacionet, sigurimet e jetës dhe fondet e pensionit, duke përjashtuar paratë në dorë, depozitat bankare dhe aksionet e palistuara.
Danimarka dhe Suedia, shumë përpara të tjerëve
Sipas raportit të AFME për Unionin e Tregjeve të Kapitalit, aktivet financiare të familjeve në BE në gjashtëmujorin e parë të 2025 arritën në rreth 94% të vlerës së përgjithshme të PBB-së së bllokut.
Por diferencat mes vendeve janë të theksuara:
-
Danimarka dhe Suedia shënojnë një raport prej 194% të PBB-së,
-
Holanda ndjek me 164%,
-
Italia renditet në vend të katërt me 119%.
Në skajin tjetër të renditjes qëndrojnë:
-
Rumania me vetëm 16%,
-
Lituania 18%,
-
Bullgaria 20%.
Mbretëria e Bashkuar tashmë jashtë BE-së ka një raport prej 122%.
Vendet me nivelet më të larta të investimit kombinojnë zakonisht tre elementë: skema të konsoliduara pensioni, përfitime tatimore për investime dhe llogari të thjeshta, të aksesueshme për publikun. AFME vlerëson veçanërisht modelin suedez Investment Savings Account (ISK), që e bën investimin në aksione, fonde dhe ETF-e të thjeshtë dhe fiskalisht të favorshëm.
Përtej raporteve me PBB-në, shifrat tregojnë edhe vlerën e mjeteve të investuara për person. Në gjysmën e parë të 2025-s, një qytetar i BE-së kishte mesatarisht 42,069 euro në instrumente të tregjeve të kapitaleve.
Por hendeku mes vendeve është i madh:
-
Danimarka kryeson me 150,034 euro për person,
-
Holanda dhe Suedia kalojnë kufirin e 100,000 eurove,
-
Luksemburgu renditet i katërti me 76,937 euro.
Nga ana tjetër, nëntë vende të BE-së, përfshirë Rumaninë, Bullgarinë, Poloninë, Lituaninë, Greqinë, Letoninë, Estoninë, Sllovakinë dhe Slloveninë nuk arrijnë as 10,000 euro për person.
Në Mbretërinë e Bashkuar, kapitali i investuar për banor arrin 75,463 euro, më i larti ndër ekonomitë e mëdha të Evropës.
