Raporti i fundit i Shoqatës së Investitorëve të Huaj (FIAA), “White Book 2025–2029”, sjell një mesazh të qartë: rritja ekonomike dhe avancimi drejt BE-së nuk mjaftojnë për të garantuar një klimë të qëndrueshme për investime, nëse problemet strukturore vijojnë të mbeten të pazgjidhura.
Sipas investitorëve, korrupsioni, informaliteti dhe pasiguritë ligjore vazhdojnë të deformojnë konkurrencën dhe të dëmtojnë besimin në treg. Perceptimi për klimën e biznesit ka shënuar rënie gjatë vitit 2025, ndërsa zvarritjet në gjyqësor, çështjet e pronësisë dhe mungesa e qëndrueshmërisë fiskale e bëjnë të vështirë planifikimin afatgjatë.
Kritika të forta adresohen ndaj sistemit tatimor, ku vonesat në rimbursimin e TVSH-së, interpretimet e paqarta të ligjit dhe ndryshimet e shpeshta fiskale krijojnë kosto shtesë për biznesin. Edhe ligji i ri për Tatimin mbi të Ardhurat, ndonëse i konceptuar si reformë modernizuese, perceptohet se ka sjellë më shumë paqartësi sesa siguri në zbatim.
Një tjetër pengesë serioze mbetet mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar, e lidhur me emigracionin dhe mospërputhjen e aftësive me kërkesat e ekonomisë. Investitorët kërkojnë politika konkrete për zhvillimin e kapitalit njerëzor dhe forcimin e arsimit profesional.
Në këtë kontekst, procesi i integrimit europian shihet si një mundësi reale për të kaluar nga miratimi formal i ligjeve te zbatimi i tyre efektiv. Mesazhi i FIAA-s është i drejtpërdrejtë: Shqipëria ka bërë hapa përpara, por për të tërhequr investime cilësore duhet të garantojë siguri juridike, stabilitet fiskal dhe institucione funksionale.
