“Rrjedhja e heshtur” e pasurisë në Europë: Kursimet në bankë nuk mjaftojnë më
Shumica e europianëve vazhdojnë të mbajnë paratë në depozita bankare, por kjo zgjedhje konservatore po rezulton gjithnjë e më e kushtueshme. Inflacioni, ndryshimet në sistemet e pensioneve dhe mungesa e investimeve afatgjata po krijojnë atë që ekspertët e quajnë një “rrjedhje të heshtur të pasurisë”.
Sipas të dhënave të European Fund and Asset Management Association (EFAMA), vetëm 26% e familjeve në Bashkimin Europian kanë zotëruar ndonjëherë produkte investimi si aksione, obligacione apo fonde. Në Shtetet e Bashkuara, kjo shifër ka qenë mbi 50% për më shumë se 30 vjet.
“Një portofol i diversifikuar fondesh do të ishte rritur me mbi 50% gjatë viteve 2014–2023, duke tejkaluar ndjeshëm inflacionin. Kjo është pasuri që shumë familje europiane nuk e kanë përfituar,” tha drejtori i përgjithshëm i EFAMA-s, Tanguy van der Werve, për Euronews.
Një kulturë e fortë kursimi, por jo investimi
Ekspertët identifikojnë disa arsye pse europianët mbeten më konservatorë financiarisht:
-
Stimuj fiskalë të kufizuar për investime krahasuar me vende si SHBA;
-
Nivel më i ulët i edukimit financiar;
-
Besimi tradicional te pensionet shtetërore;
-
Tolerancë më e ulët ndaj riskut financiar.
Ky model, që për dekada ka funksionuar, po vihet në provë nga plakja e popullsisë dhe presioni mbi sistemet publike të pensioneve.
“Shumë breza janë rritur me idenë se shteti do të kujdeset për pensionin. Sot kjo nuk mund të merret më si e mirëqenë,” thekson van der Werve.
Teknologjia po i shtyn të rinjtë drejt tregjeve financiare
Megjithatë, vitet e fundit po shfaqen sinjale ndryshimi. Rritja e:
-
ETF-ve dhe fondeve indeks,
-
platformave digjitale të investimit,
-
aksesit më të lirë në tregje,
po e bën investimin më të thjeshtë për individët.
Ndikim të madh kanë edhe rrjetet sociale, megjithëse shpesh ato i orientojnë investitorët e rinj drejt aktiveve më spekulative, si kriptovalutat.
Edukimi financiar, sfida kryesore
Sipas EFAMA-s, zgjidhja nuk është vetëm teknologjike, por kulturore.
“Investimi më i mirë që mund të bëjë një individ është tek edukimi financiar,” thekson organizata, duke nënvizuar se shumë njerëz ende besojnë gabimisht se investimi kërkon kapital të madh ose është tepër kompleks.
Çështje individuale, por edhe ekonomike
Pjesëmarrja e ulët në tregjet e kapitalit nuk prek vetëm familjet, por edhe ekonominë europiane në tërësi. Kursimet që mbeten në depozita:
-
nuk financojnë mjaftueshëm bizneset dhe inovacionin;
-
nuk gjenerojnë rritje reale të pasurisë për qytetarët;
-
humbasin vlerë reale përballë inflacionit.
Në një kohë kur SHBA ka ndërtuar një kulturë të fortë investimi, Europa përballet me sfidën për të transformuar kursimtarët tradicionalë në investitorë afatgjatë.
