Një zhvillim i ri në botën e inteligjencës artificiale po ngjall debat. Sistemet më të avancuara po fillojnë të “marrin me qira” njerëz për të kryer detyra në emër të tyre. Në këtë model të ri, është IA që jep urdhrat, ndërsa njerëzit veprojnë si ekzekutues të detyrave.
A është kjo një përmbysje e roleve tradicionale mes njeriut dhe teknologjisë dhe çfarë sinjalizon kjo për të ardhmen e punës dhe të shoqërisë?
IA agentët konsiderohen si faza e radhës në evolucionin e inteligjencës artificiale. Brenda një apo dy vitesh, përdorimi i tyre pritet të bëhet pothuajse i kudogjendur.
Imagjinoni se po përdorni një platformë të inteligjencës artificiale gjenerative për të planifikuar një udhëtim. Përmes komandave në gjuhë natyrore, ju kërkoni sugjerime për destinacione, hotele apo mënyra transporti. Sistemi ju përgjigjet, diskuton avantazhet dhe disavantazhet, ju ndihmon të krahasoni opsionet.
Megjithatë, në momentin që duhet të rezervoni hotelin apo biletën e avionit, zakonisht duhet të dilni nga platforma e IA dhe të hyni vetë në faqet e kompanive përkatëse për të përfunduar blerjen. Pjesa më e madhe e sistemeve aktuale nuk e kryejnë këtë hap për ju.
Këtu hyn në lojë koncepti i “agentic AI”.
Nga agjentët njerëzorë tek agjentët dixhitalë
Dikur, për të organizuar një udhëtim, njerëzit telefononin një agjent turistik. Sot ekzistojnë të tillë, por teknologjia po ofron një alternativë tek agjentë të bazuar në inteligjencën artificiale.
Një IA agent kombinon aftësinë për të komunikuar në gjuhë natyrore me procese të programuara që i lejojnë të kryejë detyra konkrete. Ai nuk mjaftohet me sugjerime, por mund të ndërmarrë veprime, të kërkojë oferta, të bëjë rezervime, të menaxhojë pagesa apo të koordinojë shërbime të ndryshme.
Pra, ndryshe nga një chatbot klasik që vetëm përgjigjet, një IA agent vepron.
Zhvillimi më i fundit shkon edhe më tej. Në raste kur sistemi has kufizime, kur një detyrë kërkon ndërhyrje fizike, verifikim njerëzor apo akses që IA nuk e ka, ai mund të kontraktojë një person për ta kryer atë detyrë.
Në këtë skenar, IA identifikon nevojën, gjen një individ përmes platformave dixhitale dhe i delegon detyrën. Njeriu paguhet për shërbimin, por inicimi, koordinimi dhe kontrolli i procesit bëhen nga sistemi inteligjent.
Në thelb, IA vepron si menaxher, ndërsa njerëzit si ekzekutues.
Përmbysje rolesh apo evolucion natyror?
Ky model ngre pyetje thelbësore. A po kalojmë nga një epokë ku teknologjia është mjet në duart e njeriut, në një realitet ku njeriu bëhet burim i jashtëm për sistemet automatike?
Nga njëra anë, ky zhvillim mund të rrisë efikasitetin dhe të krijojë forma të reja punësimi fleksibël. Nga ana tjetër, ai hap debat mbi autonominë, përgjegjësinë dhe kontrollin. Kush mban përgjegjësi kur një IA delegon një detyrë dhe diçka shkon keq?
Për më tepër, lind pyetja etike nëse duhet t’i lejojmë sistemet inteligjente të marrin vendime që përfshijnë punësimin e njerëzve, pa ndërhyrje të drejtpërdrejtë njerëzore në procesin e vendimmarrjes.
IA agentët nuk janë më koncept teorik. Ata po testohen dhe po integrohen me shpejtësi në shërbime financiare, logjistikë, turizëm, kujdes ndaj klientit dhe shumë sektorë të tjerë.
Nëse trendi i “IA që merr me qira njerëz” përhapet, marrëdhënia mes njeriut dhe inteligjencës artificiale mund të ndryshojë rrënjësisht. Ndoshta nuk do të jetë më thjesht njeriu që përdor teknologjinë, por një bashkëpunim kompleks, ku rolet ndahen, përzihen dhe herë pas here përmbysen.
