Një projektligj i ri për ndryshimin e Ligjit Danez për të Drejtat e Autorit ishte aktualisht në konsultim.
Nëse miratohet, ai do të prezantojë një mbrojtje të pavarur dhe të zgjeruar për individët, ngjashmëria e të cilëve riprodhohet në deepfake. Deri më atëherë, mbrojtja globale kundër deepfake-ve kishte ndjekur një model të përgjithshëm dhe të fragmentuar.
Abuzimet e rënda, veçanërisht deepfake-et pornografike, zakonisht ndiqeshin sipas ligjeve penale. Përdorimet e tjera, përfshirë shfrytëzimin tregtar, trajtoheshin kryesisht përmes praktikës gjyqësore dhe të drejtave të personalitetit. Jashtë Evropës, ekzistonin disa përjashtime ligjore, si Akti ELVIS i Tenesit (duke provuar, ndoshta, se as legjislacioni nuk mund të shmangë një akronim të mirë).
Rezultati ishte një kuadër mbrojtjeje i pasigurt dhe i pabarabartë, pa një përgjigje të qartë mbi shtrirjen e saktë të të drejtave apo mjeteve juridike. Danimarka ishte lëvizur e para në Evropë. Gjatë Presidencës Daneze të BE-së, qeveria kishte paraqitur një projektligj që vendoste mbrojtjen nga deepfake-u direkt brenda Ligjit për të Drejtat e Autorit. Qëllimi ishte krijimi i një baze ligjore të përcaktuar dhe të parashikueshme kundër përdorimeve të paautorizuara të personalitetit të dikujt.
A mund të dallojmë ndryshimin?
Po bëhej gjithnjë e më e thjeshtë të gjenerohej përmbajtje nga IA, përfshirë deepfake që paraqisnin një person fizik. Shërbimet ishin lehtësisht të arritshme për këdo që kishte një kompjuter ose smartphone, dhe përdorshmëria ishte e lartë. Vija midis reales dhe artificiales ishte bërë aq e hollë, sa edhe ne vetë mezi e dallonim.
Të drejtat e personit pas vdekjes njiheshin përgjithësisht, por sa kohë mund të ruheshin këto të drejta nuk ishte gjithmonë e qartë. Kohëzgjatja e mbrojtjes shpesh ndryshonte nga rasti në rast, nga vendi në vend dhe, në SHBA, nga shteti në shtet. Projektligji danez i ri i të drejtave të autorit propozonte një mbrojtje që zgjaste deri në 50 vjet pas vitit të vdekjes së individit të imituar. Arsyeja e mbrojtjes pas vdekjes ishte se publikimi i imitimeve të gjeneruara dixhitalisht të një personi të ndjerë pa pëlqimin e tij mund të ofendonte të afërmit e mbijetuar. Kufiri prej 50 vjetësh synonte të shmangte një ndikim tepër kufizues mbi lirinë e shprehjes, duke parandaluar që mbrojtja të zgjasë pafundësisht.
Një nga qëllimet qendrore të projektligjit ishte të lehtësohej zbatimi. Në rastet më serioze të deepfake-ve, si materialet pornografike, paligjshmëria rrallë vihej në dyshim. Ligji danez tashmë ofronte një dispozitë të qartë dhe të drejtpërdrejtë në Kodin Penal që lejon heqjen e shpejtë dhe sanksionet. Projektligji synonte të krijonte të njëjtin nivel qartësie për imitimet e tjera realiste, të gjeneruara në mënyrë dixhitale, që binin jashtë kufirit penal.
Vetëm koha do të tregonte nëse rregullat e reja do të funksiononin siç ishte synuar. Teknologjia ka zakon të lëvizë më shpejt se ligjvënësit – një dukuri që mund të vëzhgohet me të njëjtin dyshim siç shohim edhe tek fshesat robotike me korrent.
Shkruar nga Albana Laknori
