Nivel i ri diplomatik, Diaspora Hasjane takim me Ambasadorin Sh.T. Nicholas Abbott
Takimet e nivelit të lartë të Diasporës Hasjane në mbrojtje të ekzistencës së Bashkisë Has kanë hyrë në një fazë intensive diplomatike. Përfaqësues të Diasporës Hasjane kanë zhvilluar një takim me Ambasadorin Britanik në Tiranë, Sh.T. Nicholas Abbott, të cilit i përcollën drejtpërdrejt shqetësimin e të gjithë hasjanëve lidhur me këtë çështje jetike për të ardhmen e rajonit.
Delegacioni i diasporës i paraqiti ambasadorit një qëndrim të qartë dhe të strukturuar, të mbështetur në një memorandum konkret ku adresoheshin jo vetëm ndikimi negativ që do të sillte ndarja e re territoriale, por edhe problemet aktuale me të cilat përballet rajoni i Hasit, si dhe prioritetet e vendosura nga diaspora për ringjalljen ekonomike dhe sociale të rajonit.
Në këtë takim morën pjesë figura të njohura të Diasporës Hasjane, si Shefqet Kraja, Ilir Nabolli, Mentor Bokçiu, Misin (Max) Dajçi, Ermal Karakushi, Mustaf Ahmati, Alfred Ferizolli dhe Uran Derri. Gjatë fjalëve të tyre, ata theksuan me forcë domosdoshmërinë e ruajtjes së Bashkisë Has si një entitet i vetëm dhe i pandarë, duke argumentuar se ajo përfaqëson shumë më tepër se një strukturë administrative, duke qenë shtylla kryesore e mbajtjes gjallë të identitetit, zhvillimit dhe ardhmërisë së komunitetit.
Ambasadori Abbott e priti shumë mirë delegacionin, duke u shprehur i befasuar nga niveli i organizimit dhe përgatitjes profesionale të Diasporës Hasjane. I mirinformuar mbi proceset politike dhe reformat në Shqipëri, ambasadori britanik shprehu mbështetjen e tij të plotë për shqetësimin e komunitetit hasjan. Konkretisht, ai u zotua se përveç lobimit të tij personal, do të përgatisë një shkresë zyrtare drejtuar komisionit përkatës parlamentar për të përcjellë shqetësimin e hasjanëve, si dhe do të mundohet të ndërmjetësojë dhe të realizojë një takim të delegacionit me deputetët e përfshirë në procesin e reformës territoriale.
Gjatë takimit, Diaspora Hasjane parashtroi pasojat e rënda që do të sillte shkrirja e Bashkisë Has, duke përfshirë dobësimin e mëtejshëm të qeverisjes vendore, përfaqësimin e reduktuar të interesave lokale, humbjen e vendeve të punës në sektorin publik, rritjen e migracionit drejt qyteteve të mëdha dhe rrezikun më të madh të emigrimit të përhershëm jashtë vendit. U theksua se centralizimi i viteve të fundit ka varfëruar gradualisht gjallërinë ekonomike dhe sociale të rajonit, por shpopullimi nuk është i pashmangshëm, pasi ai është rezultat i zgjedhjeve politike. Duke fuqizuar institucionet lokale dhe duke investuar tek të rinjtë, Hasi mund të mbetet një rajon i gjallë dhe i qëndrueshëm.
Delegacioni sqaroi gjithashtu se ruajtja e Bashkisë së Hasit ka të bëjë me ruajtjen e identitetit lokal dhe trashëgimisë kulturore, sigurimin e fuqisë vendimmarrëse lokale, mbështetjen e zhvillimit ekonomik rural, parandalimin e kolapsit demografik dhe forcimin e stabilitetit rajonal. Një autoritet vendor funksional, argumentuan ata, mundëson strategji zhvillimi të përshtatura që i përgjigjen drejtpërdrejt nevojave të komunitetit.
Në vend të shkrirjes së Bashkisë së Hasit, diaspora propozoi një qasje alternative që përfshin forcimin e politikave të decentralizimit me autonomi më të madhe fiskale dhe fuqi vendimmarrëse për autoritetet vendore, programe për sipërmarrjen e të rinjve përmes granteve, mentorimit dhe partneriteteve midis diasporës dhe bizneseve fillestare lokale, investim në bujqësi dhe inovacion rural duke modernizuar sektorët tradicionalë me mbështetje teknologjike dhe për eksport, krijimin e platformave të investimit për diasporën me kanale të strukturuara që hasjanët jashtë vendit të investojnë në biznese lokale dhe projekte komunitare, si dhe përmirësimin e infrastrukturës dhe qasjes digjitale për të krijuar mundësi për punë në distancë dhe sipërmarrje digjitale si opsione të qëndrueshme për të rinjtë.
Delegacioni u fokusua gjithashtu te problemet e thella me të cilat përballet zona e Hasit prej vitesh si pasojë e centralizimit, duke përfshirë papunësinë e lartë, shërbimet publike të kufizuara, investimet e reduktuara në infrastrukturë, pak mundësi për sipërmarrje dhe qasjen e kufizuar në burime në fshatrat rurale.
Diaspora Hasjane rikonfirmoi se një nga prioritetet e saj kryesore mbetet parandalimi i shpopullimit të rajonit, duke inkurajuar dhe motivuar të rinjtë të qëndrojnë në vendlindje. Synimi është krijimi i mundësive reale, në mënyrë që ata të ndërtojnë mjete jetese të qëndrueshme, pa u detyruar të emigrojnë. Takimi me Ambasadorin Abbott shënon një hap të rëndësishëm në këtë drejtim, duke vendosur bashkëpunimin institucional në nivele të reja dhe duke forcuar shpresën se zëri i hasjanëve do të dëgjohet në nivelet më të larta vendimmarrëse.
