Zinxhiri global i furnizimit me lëndë ushqyese për bimët mund të përballet me ndërprerje serioze nëse bllokimi de facto i Ngushticës së Hormuzit nga Irani vazhdon, duke ngritur shqetësime nga analistët mbi prodhimin e kulturave bujqësore dhe sigurinë ushqimore.
Kalimi përmes kësaj rruge detare strategjike, përgjatë bregut jugor të Iranit, është ndërprerë pothuajse plotësisht që nga sulmet e SHBA-së dhe Izraelit gjatë fundjavës së kaluar.
Rreth një e katërta deri në një e tretën e tregtisë globale të lëndëve të para për prodhimin e lëndëve ushqyese për bimët kalon përmes kësaj ngushtice, si dhe rreth 20% e naftës dhe gazit të transportuar me anije në nivel global.
Mbyllja e de facto e ngushticës po ndikon veçanërisht në transportin e amoniakut dhe azotit, dy komponentë kryesorë të shumicës së lëndëve ushqyese sintetike për bimët. Rreth gjysma e prodhimit global ushqimor varet nga këto lëndë ushqyese, dhe mungesa e tyre do të ulte ndjeshëm rendimentin e kulturave. Kjo do të çonte në rritje të çmimeve të produkteve bazë si buka, makaronat dhe patatet, si dhe të ushqimit për bagëtinë.
Gjiri Persik strehon disa nga fabrikat më të mëdha të prodhimit të lëndëve ushqyese për bimët në botë, dhe një ndërprerje e gjatë e transportit mund të dëmtojë prodhimin dhe të rrisë kostot. Pas Rusisë, Egjiptit dhe Arabisë Saudite, Irani është eksportuesi i katërt më i madh global i uresë, lëndës më të përdorur ushqyese me bazë azoti për bimët.
Prodhimi po ndikohet gjithashtu nga mungesa e lëndëve të para dhe nga rritja e çmimeve të energjisë, ku gazi fosil përbën 60–80% të kostos së prodhimit të lëndëve ushqyese për bimët. Ndërprerjet e mëtejshme të furnizimit priten nga mbylljet e impianteve të gazit në Gjirin Persik; Katari mbylli impiantin e tij më të madh pas një sulmi me dronë.
Çmimet e lëndëve ushqyese janë rritur ndjeshëm: ureja egjiptiane, një tregues standard i çmimit, është rritur mbi 25%, duke arritur rreth 625 dollarë për ton metrik, nga 484–490 dollarë javën e kaluar, sipas të dhënave të CRU Group, kompani konsulence që ndjek çmimet e mallrave.
Gjithashtu, Lindja e Mesme siguron rreth 45% të tregtisë globale të squfurit, një lëndë e parë kyçe për prodhimin e lëndëve ushqyese për bimët, si dhe metale dhe kimikate të tjera industriale, sipas Chris Lawson të CRU. Ai thekson:
“Ndërsa ka shumë ngjashmëri me krizën e vitit 2022, pasojat mbi furnizimin dhe kërkesën nga konflikti në Lindjen e Mesme mund të jenë shumë më të mëdha dhe të gjera, veçanërisht nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e kufizuar për më shumë se dy javë.”
Incidentet në ngushticë po shtohen. Një anije kontenier u godit nga një projektil të mërkurën, duke shkaktuar zjarr në motorin e saj, sipas raportimeve të Operacioneve të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar. Ky është sulmi më i fundit, pas incidenteve ku të paktën dy anëtarë ekuipazhi humbën jetën.
