Prej shumë vitesh, drejtuesit e bizneseve familjare ndihen nën presion që të ndryshojnë mënyrën e drejtimit të kompanive të tyre. Shpesh u thuhet se për të pasur sukses duhet të sillen si korporata të mëdha, të vendosin rregulla të ftohta dhe të largohen nga mënyra familjare e menaxhimit. Por duke e ndjekur këtë rrugë pa kujdes, shumë biznese familjare humbasin atë që i ka bërë të forta që në fillim: besimin, lidhjet afatgjata dhe marrëdhëniet e ndërtuara brez pas brezi.
Në botën e sotme, ku besimi mes bizneseve është gjithnjë e më i rrallë, këto vlera nuk janë dobësi. Përkundrazi, ato mund të jenë një avantazh i madh konkurrues, nëse përdoren me mend dhe me vizion.
Shumica e bizneseve në botë janë familjare. Kjo do të thotë se edhe klientët dhe furnitorët, në shumë raste, janë po ashtu biznese që drejtohen nga familje. Kur këto biznese e njohin njëra-tjetrën si të tilla dhe ndërtojnë marrëdhënie mbi vlera të përbashkëta, krijohet një lidhje më e fortë se ajo që ndërtohet vetëm mbi kontrata.
Kjo mënyrë bashkëpunimi njihet si qasja familje me familje, ku palët nuk shihen thjesht si shitës dhe blerës, por si partnerë afatgjatë që mendojnë edhe për brezin tjetër.
Shembulli i Vitex, rikthimi te vlerat që sollën sukses
Një shembull domethënës është kompania greke e bojrave Vitex. Gjatë krizës ekonomike, drejtuesit e saj kuptuan se kompania ishte bërë më formale, por kishte humbur lidhjen e ngushtë me rrjetin e shitësve dhe furnitorëve të saj, shumica prej tyre biznese familjare.
Duke u rikthyer te mënyra e drejtimit që kishte vendosur themeluesi i kompanisë, Vitex filloi të rindërtojë marrëdhëniet me këta partnerë. Drejtuesit u takuan personalisht me ta, dëgjuan problemet e tyre dhe riafirmuan se bashkëpunimi nuk ishte i përkohshëm, por i menduar për një kohë të gjatë.
Rezultatet ishin të qarta, kompania u rrit dhe u bë një nga më të fortat në treg. Jo sepse hoqi dorë nga rregullat dhe organizimi, por sepse e përdori identitetin familjar si forcë, jo si pengesë.
Nga kjo përvojë dalin disa mësime të thjeshta, por shumë të rëndësishme:
1. Mos e fshih faktin që je biznes familjar
Trego qartë se kush je dhe çfarë përfaqëson. Marrëdhëniet e vjetra, të ndërtuara nga prindërit apo gjyshërit, janë një pasuri që nuk duhet humbur.
2. Trajto klientët dhe furnitorët si partnerë, jo si numra
Kur bashkëpunimi bazohet te besimi dhe jo vetëm te çmimi, krijohen lidhje më të qëndrueshme dhe më të sinqerta.
3. Ndërto lidhje që vazhdojnë edhe me brezin tjetër
Përfshirja e fëmijëve dhe pasardhësve në bashkëpunim krijon vazhdimësi dhe siguri për të ardhmen.
4. Rritja është e mundur edhe pa humbur shpirtin familjar
Biznesi mund të organizohet mirë dhe të rritet, pa u bërë i ftohtë dhe i largët. Rregullat dhe vlerat familjare mund të ecin bashkë.
Pse kjo qasje funksionon
Studime të ndryshme tregojnë se njerëzit u besojnë më shumë bizneseve familjare sesa kompanive të mëdha publike. Megjithatë, shumë biznese familjare nuk e shfrytëzojnë këtë besim.
Kur marrëdhëniet ndërtohen mbi njohje personale, respekt dhe mendim afatgjatë:
bashkëpunimi është më i fortë,
vendimet merren më shpejt,
problemet zgjidhen më lehtë,
dhe inovacioni vjen natyrshëm.
Këto janë gjëra që konkurrentët nuk i kopjojnë dot lehtë.
Bizneset familjare nuk kanë nevojë të heqin dorë nga identiteti i tyre për të pasur sukses. Përkundrazi, kur e kuptojnë dhe e përdorin siç duhet mënyrën familjare të drejtimit, ato bëhen më të forta, më të besueshme dhe më të qëndrueshme.
Në një kohë kur besimi mungon, bizneset që ndërtojnë marrëdhënie të vërteta dhe afatgjata jo thjesht mbijetojnë, ato ecin përpara.
