Tregjet globale të aksioneve, të mbështetura fort nga euforia rreth inteligjencës artificiale në fillim të vitit 2026, mund të jenë duke injoruar një nga rreziqet më serioze që kërcënon këtë vrull, rikthimin e inflacionit, i ushqyer pjesërisht nga boom-i i investimeve në teknologji.
Indekset kryesore të bursës amerikane shënuan rritje dyshifrore gjatë vitit 2025, duke arritur nivele rekord, me vetëm shtatë gjigantë të teknologjisë që gjeneruan rreth gjysmën e fitimeve të tregut. Euforia për inteligjencën artificiale dhe kushtet më të lehta monetare çuan në rekorde të reja edhe bursat europiane dhe aziatike.
Pritshmëritë për ulje të mëtejshme të normave të interesit mbështetën edhe tregun e obligacioneve, duke i dhënë investitorëve në bono amerikane performancën më të mirë vjetore në pesë vitet e fundit. Megjithatë, inflacioni mbetet ende mbi objektivin mesatar prej 2% të Rezervës Federale.
Për vitin 2026, një kombinim i stimujve shtetërorë në SHBA, Europë dhe Japoni, së bashku me boom-in e IA-le, pritet të ringjallë rritjen globale. Kjo po i bën menaxherët e fondeve të përgatiten për një rishpejtim të inflacionit, që mund t’i detyrojë bankat qendrore t’i japin fund ciklit të uljes së normave ose madje të rikthehen te shtrëngimi monetar.
“Duhet vetëm një gjilpërë për ta shpuar flluskën dhe ajo ka gjasa të vijë përmes parasë më të shtrenjtë,” thotë Trevor Greetham, drejtues i investimeve multi-aset në Royal London Asset Management. Ai shton se, edhe pse aktualisht mban aksione të mëdha të teknologjisë, nuk do të habitej nëse deri në fund të vitit 2026 inflacioni do të përhapej globalisht.
Sipas tij, një politikë monetare më e shtrënguar do të frenonte investimet spekulative në sektorin e teknologjisë, do të rrite kostot e financimit për projektet e inteligjencës artificiale dhe do të ushtronte presion mbi fitimet dhe vlerën e aksioneve të kompanive teknologjike.
Një tjetër faktor inflacionist është gara shumë-trilionëshe e gjigantëve teknologjikë si Microsoft, Meta dhe Alphabet për ndërtimin e qendrave të reja të të dhënave. Analistët paralajmërojnë se këto projekte po konsumojnë sasi të mëdha energjie dhe çipash të avancuar, duke shtyrë kostot lart.
“Kostot në parashikimet tona po rriten, jo po ulen, për shkak të inflacionit në çmimet e çipave dhe energjisë,” thotë Andrew Sheets, strateg në Morgan Stanley. Ai parashikon që inflacioni i çmimeve të konsumit në SHBA do të mbetet mbi objektivin 2% të Fed-it deri në fund të vitit 2027, pjesërisht për shkak të investimeve masive të korporatave në IA.
Kosto në rritje dhe sinjale paralajmëruese
“Rreziku i inflacionit është rikthyer dhe kjo është ajo që na mban zgjuar natën,” thotë Julius Bendikas, drejtues i ekonomisë europiane në Mercer, kompani që administron drejtpërdrejt 683 miliardë dollarë dhe këshillon institucione me asete prej mbi 16 trilionë dollarësh. Ai thekson se, ndonëse nuk po parashikon ende një korrigjim të fortë të tregut të aksioneve, po tërhiqet gradualisht nga tregjet e borxhit që mund të tronditen nga një goditje inflacioniste.
Shenja të para nervozizmi janë shfaqur tashmë. Aksionet e Oracle ranë ndjeshëm pasi kompania njoftoi rritje të fortë të shpenzimeve, ndërsa Broadcom paralajmëroi për ngushtim të marzheve të fitimit. Edhe HP pritet të ndiejë presion mbi çmimet dhe fitimet në gjysmën e dytë të vitit 2026, për shkak të rritjes së kostove të çipave të memories të nxitura nga kërkesa e qendrave të të dhënave.
“Inflacioni është faktori që mund të trembë investitorët dhe të shfaqë çarje në tregje,” thotë Kevin Thozet nga Carmignac. Ai shton se, me ciklin e rritjes ekonomike në përshpejtim, rreziku i inflacionit mbetet i nënvlerësuar, duke e shtyrë atë të investojë më shumë në bono të mbrojtura nga inflacioni.
Analistët paralajmërojnë shpërthim kostosh në IA
Sipas Deutsche Bank, investimet në qendrat e të dhënave për IA mund të arrijnë deri në 4 trilionë dollarë deri në vitin 2030. Ritmi i shpejtë i këtyre projekteve mund të krijojë ngushtica në furnizimin me çipa dhe energji elektrike, duke bërë që kostot të dalin jashtë kontrollit.
George Chen, partner në Asia Group dhe ish-drejtues i lartë në Meta, thotë se shpërthimi i kostove dhe inflacioni i çmimeve për konsumatorët do të rrisin barrën financiare të projekteve të AI-së dhe do t’i detyrojnë investitorët të rishqyrtojnë etjen për këtë temë.
“Inflacioni i çmimeve të çipave të memories do të rrisë kostot për kompanitë e IA-le, do të ulë kthimet për investitorët dhe, për rrjedhojë, do të frenojë fluksin e kapitalit drejt këtij sektori,” përfundon ai.
