Rritja e çmimeve të energjisë dhe përshkallëzimi i tensioneve gjeopolitike rrisin pasiguritë për normat e interesit në Europë
Inflacioni në eurozonë u rrit papritur në muajin shkurt, duke tejkaluar pritshmëritë e tregut dhe duke shtuar presionin potencial mbi Bankën Qendrore Europiane (BQE), në një moment kur konfliktet në Lindjen e Mesme po ndikojnë drejtpërdrejt tregjet globale të energjisë.
Sipas të dhënave të Eurostat, inflacioni vjetor në 21 vendet që përdorin euron arriti në 1.9%, nga 1.7% një muaj më parë. Analistët kishin parashikuar që norma të mbetej e pandryshuar.
Rritja u nxit nga çmimet më të larta të ushqimeve të papërpunuara dhe shërbimeve, të cilat kompensuan efektin zbutës të çmimeve më të ulëta të energjisë gjatë periudhës.
Inflacioni bazë sinjalizon presione të brendshme
Inflacioni bazë – që përjashton energjinë dhe ushqimet – u rrit në 2.4% nga 2.2%, ndërsa inflacioni në sektorin e shërbimeve u përshpejtua më shumë sesa pritej.
Ky tregues konsiderohet kyç nga BQE, pasi reflekton presionet e brendshme dhe dinamikën e pagave, elementë që ndikojnë në vendimmarrjen për normat e interesit.
Nafta dhe gazi mund të përshpejtojnë rritjen e çmimeve
Sipas JP Morgan, një rritje prej 10% e çmimit të naftës Brent (e llogaritur në euro) mund të shtojë rreth 0.11 pikë përqindjeje në inflacion brenda tre muajve.
Bazuar në lëvizjet e fundit të tregut, kjo mund të përkthehet në një rritje shtesë prej rreth 0.2 pikë përqindjeje, nëse çmimet e energjisë stabilizohen në nivelet aktuale.
Shitësit e karburanteve zakonisht i transferojnë kostot e rritura tek konsumatorët brenda pak ditësh, çka do të thotë se ndikimi në inflacion mund të jetë i shpejtë nëse furnizimi me energji vijon të kufizohet.
Rreziqe në rritje nëse konflikti zgjatet
Ekonomistët paralajmërojnë se pasiguritë janë shtuar ndjeshëm.
“Nëse konflikti vazhdon për disa javë, inflacioni mund të rikthehet në intervalin mesatar prej 2%,” tha Bert Colijn nga ING, duke theksuar se një ndërprerje e zgjatur e furnizimit me energji do të rriste ndjeshëm presionet inflacioniste.
Diego Iscaro nga S&P Global Market Intelligence theksoi se të dhënat e fundit “nuk janë lajm i mirë”, pasi çmimet më të larta të naftës dhe gazit, ndërprerjet në zinxhirët e furnizimit dhe dobësimi i euros krijojnë kushte të reja inflacioniste.
Çfarë pritet nga Banka Qendrore Europiane?
Aktualisht, tregjet nuk presin ndryshim të menjëhershëm të normës së depozitës së BQE-së, e cila qëndron në 2%. Megjithatë, probabiliteti për një rritje të normave deri në fund të vitit është rritur ndjeshëm.
Tradicionalisht, BQE ka tendencë të mos reagojë ndaj luhatjeve të përkohshme të energjisë. Por pas përvojës së vitit 2022, kur reagoi me vonesë ndaj rritjes së inflacionit, banka mund të tregojë më pak tolerancë ndaj shenjave të reja të përshpejtimit të çmimeve.
Mbledhja e radhës e BQE-së zhvillohet më 19 mars dhe një ndryshim i menjëhershëm i politikës monetare konsiderohet i pamundur. Megjithatë, nëse pritshmëritë afatgjata për inflacionin apo dinamika e pagave fillojnë të ndryshojnë, banka mund të detyrohet të reagojë më shpejt sesa parashikohej.
Reuters
