Shqipëria ka arritur të ruajë dhe promovojë trashëgiminë e saj natyrore, kulturore dhe shpirtërore në skenën ndërkombëtare. UNESCO ka njohur disa nga vlerat më të rëndësishme të vendit, duke i përfshirë në listat e saj zyrtare.
Shqipëria ka pesë pasuri materiale të njohura nga UNESCO:
-
Butrinti (1992) – qytet arkeologjik pranë Sarandës.
-
Qendrat historike të Beratit dhe Gjirokastrës (2005) – qytete historike me arkitekturë tradicionale.
-
Liqeni i Ohrit (2019, pjesa shqiptare) – zonë ndërkufitare me Maqedoninë e Veriut.
-
Pyjet e ahut dhe karpateve në Europë (Gashi & Rrajca) (2017) – pjesë e një rrjeti të pyjeve të lashta evropiane.
Në Listën Përfaqësuese të Trashëgimisë Jomateriale të UNESCO-s janë përfshirë:
-
Iso‑polifonia (2008) – muzikë polifonike tradicionale e zonës jugore.
-
Transhumanca (2023) – praktikë tradicionale e zhvendosjes sezonale të bagëtive, bashkë me Andorra, Austri, Kroaci, Francë, Greqi, Itali, Luksemburg, Rumani dhe Spanjë.
-
K’cimi i Tropojës (2024) – vallëzim tradicional i Tropojës.
Në Listën e Trashëgimisë Jomateriale në rrezik figurojnë:
-
Xhubleta (2022) – veshje tradicionale malore.
-
Lahuta (2025) – instrument muzikor dhe këndim epik.
Regjistri Ndërkombëtar i Kujtesës Botërore
Shqipëria ka dy pasuri të përfshira në këtë regjistër:
-
Kodikët e Purpurt “Beratinus” (2005) – manuskripte historike të Manastirit të Beratit.
-
Arkiva e Marubit – koleksion fotografik historik i familjes Marubi.
Rezervat e Biosferës
Shqipëria ka dy zona natyrore të njohura ndërkombëtarisht:
-
Ohrid‑Prespa Transboundary Biosphere Reserve – zonë ndërkufitare me Maqedoninë e Veriut.
-
Lugina e Vjosës (Vjosa Valley Biosphere Reserve) – i vetmi lumë i egër në Europë me status zyrtar biosferik (2025).
Këto njohje ndërkombëtare dëshmojnë për pasurinë e jashtëzakonshme kulturore dhe natyrore të Shqipërisë dhe përpjekjet e vazhdueshme për ta ruajtur atë për brezat e ardhshëm.
