Rritja e inteligjencës artificiale po shkakton frikë te punonjësit me të ardhura të larta, duke i bërë ata të qëndrojnë më gjatë në punë, sipas disa sondazheve të fundit.
Një tregues i ndjekur me kujdes, tregon se besimi i të punësuarve të të ardhurave të larta në tregun e punës ndodhet pranë nivelit historik më të ulët që nga fundi i viteve 1970. Po ashtu, sondazhi mujor i Federal Reserve të New York tregon se shqetësimi për papunësinë është gjithashtu në nivele rekord.
Firmat e përpunimit të pagave, si ADP, raportojnë se shkalla e lëvizjes së punonjësve në profesione tradicionalisht të bardha (white-collar) është në nivelin më të ulët ndonjëherë.
“Supozimi ynë është se pjesërisht kjo lidhet me ‘frikën nga IA-le’, pasi punët e bardha mund të jenë më të rrezikuara, por jemi të hapur edhe për shpjegime të tjera,” tha Arend Kapteyn, kryeekonomist i UBS, në një shënim.
Rritja e inteligjencës artificiale po shkakton emocione të përziera tek investitorët, punëdhënësit dhe punonjësit. Po ashtu, politikanët po përpiqen të kuptojnë se si teknologjia e re do të përshtatet me ekonominë.
“Në jetën time nuk kam parë një revolucion teknologjik të tillë dhe kam qenë dëshmitar i lindjes së eksplorimit hapësinor, kompjuterëve personalë, shpërthimit të internetit dhe më pas të smartfonëve,” tha Christopher Waller, guvernator i Federal Reserve. “Bizneset, familjet dhe çdo agjenci qeveritare po përpiqen ta inkorporojnë në mënyrën se si funksionojnë.”
Sondazhet e fundit tregojnë një rënie të besimit në tregun e punës gjatë vitit të fundit, më e theksuar tek grupi i të ardhurave të larta, ku pritshmëritë për rritje të papunësisë janë më të ulëta që nga kriza financiare e vitit 2009. Ndërkohë, besimi i punonjësve me të ardhura më të ulëta ka rënë gjithashtu, por mbetet më i lartë se ai i grupit të të ardhurave të larta.
Të dhënat e ADP tregojnë se profesione si financa, teknologji informacioni dhe shërbimet profesionale kanë shkallë të ulët të lëvizjes së punonjësve. Në janar, lëvizja e punonjësve në shërbimet profesionale ishte më e ulëta që ADP ka regjistruar ndonjëherë.
“Norma e zakonshme e fitimeve të punës dhe rritjes së pagave që dikur mbante tregun e punës dinamik është dobësuar, duke i lënë vendin një tregu më pasiv se sa energjik,” tha Nela Richardson, kryeekonomiste e ADP.
Tregu i punës mbetet i fortë
Edhe pse shqetësimet për IA-le po rriten, tregu i punës mbetet i fortë për grupet me të ardhura të larta. Për shembull, në janar, profesioni i financës regjistroi vetëm 2.1% papunësi, ndërsa shërbimet profesionale dhe biznesi ishin 4.5%, duke rënë 0.4 pikë nga janari i vitit 2025.
“Ne menjëherë mendojmë se shumë njerëz do të zëvendësohen nga IA-le. Por duhet të mbajmë mend se IA gjithashtu do të mundësojë punën e tyre,” tha Thomas Barkin, president i Richmond Fed.
Në një perspektivë më afatgjatë, Jeffrey Schmid, president i Kansas City Fed, tha se IA-le do të jetë një përfitim për tregun e punës dhe ekonominë. “Ne do të kemi nevojë për IA-le për të kompensuar mungesën e hyrjeve të reja në tregun e punës krahasuar me 30 apo 40 vjet më parë,” tha ai. “IA-le do të duhet të jetë një mbështetje për të bërë punët më mirë.”
