Shqipëria rezulton ndër vendet më të prekura nga varfëria energjetike në kontinent, sipas të dhënave më të fundit të publikuara nga Eurostat. Rreth 33.8% e popullsisë shqiptare nuk arrin të sigurojë ngrohjen bazë të shtëpisë gjatë dimrit, një përqindje që e vendos vendin në krye të listës europiane për këtë problem.
Varfëria energjetike nënkupton pamundësinë e familjeve për të përdorur energji në nivelin minimal të nevojshëm për të ruajtur shëndetin, sigurinë dhe mirëqenien. Shkaqet janë të shumta: të ardhurat e kufizuara, çmimet e larta të energjisë dhe mungesa e izolimit termik në banesat e vjetra shqiptare, të cilat shpesh humbasin nxehtësinë me shpejtësi.
Fenomeni nuk kufizohet vetëm në Shqipëri. Edhe vende të tjera të rajonit përballen me situata të ngjashme, si Maqedonia e Veriut, ku 30.7% e qytetarëve jetojnë në kushte të ngjashme. Ndërkohë, kontrastet brenda Europës mbeten të mëdha: në Finlandë, vetëm 2.7% e banorëve raportojnë vështirësi në ngrohje, ndërsa Bullgaria dhe Greqia shënojnë rreth 19%.
Për shumë familje shqiptare, dimri i ftohtë nuk është thjesht një bezdi por një kërcënim real për shëndetin. Temperaturat e ulëta brenda banesave lidhen me rritjen e sëmundjeve respiratore, dobësimin e sistemit imunitar, rrezikun për goditje në tru dhe uljen e aftësive motorike, çka rrit edhe mundësitë për aksidente brenda shtëpisë.
Komisioni Europian thekson se situata në të gjithë kontinentin është përkeqësuar edhe për shkak të krizës globale energjetike, rritjes së çmimeve dhe pasojave të konfliktit në Ukrainë. Megjithatë, vendet që kanë investuar në efikasitet energjetik, izolim të banesave dhe diversifikim të burimeve të energjisë, kanë arritur ta përballojnë më mirë këtë krizë.
Për Shqipërinë, sfida mbetet urgjente: modernizimi i ndërtesave, përmirësimi i pajisjeve shtëpiake, ulja e kostove të energjisë për familjet në nevojë dhe ngritja e politikave që synojnë të garantojnë ngrohjen si një shërbim bazë. Dimri i ngrohtë nuk duhet të jetë luks, por një e drejtë që u takon të gjithë qytetarëve.
