Spanja dhe Greqia kanë propozuar ndalimin e përdorimit të rrjeteve sociale nga adoleshentët, ndërsa në Evropë po shtohet shqetësimi për ndikimin e teknologjisë që konsiderohet shpesh si varësuese dhe që mund t’i ekspozojë fëmijët ndaj përmbajtjeve të dëmshme.
Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez deklaroi se Spanja synon të ndalojë përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 16 vjeç. Ndërkohë, edhe Greqia është pranë shpalljes së një ndalimi të ngjashëm për fëmijët nën 15 vjeç.
Këto vende po i bashkohen shteteve si Britania dhe Franca, të cilat po shqyrtojnë masa më të ashpra ndaj rrjeteve sociale. Australia u bë vendi i parë në botë që ndaloi aksesin në rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç në dhjetor të vitit të kaluar.
Autoritetet dhe rregullatorët në mbarë botën po analizojnë ndikimin që koha e kaluar para ekranit ka në zhvillimin dhe mirëqenien mendore të fëmijëve.
“Fëmijët tanë janë të ekspozuar ndaj një hapësire që nuk ishte menduar që ata ta përballonin vetëm… Nuk do ta pranojmë më këtë,” deklaroi Sanchez gjatë Samitit Botëror të Qeverive në Dubai. Ai e quajti hapësirën digjitale një “Perëndim i egër” nga i cili duhet të mbrohen fëmijët.
Përgjegjësi ligjore për kompanitë e teknologjisë
Sanchez njoftoi se qeveria e tij synon të hartojë një ligj që do t’i mbajë drejtuesit e rrjeteve sociale personalisht përgjegjës për përmbajtjet me gjuhë urrejtjeje në platformat e tyre.
Përfaqësues të kompanive si X, Google, TikTok, Snapchat dhe Meta nuk reaguan menjëherë ndaj këtyre propozimeve.
Snapchat paralajmëroi se ndalimi i zbatuar në Australi ka boshllëqe, duke përmendur vështirësitë në verifikimin e moshës dhe mundësinë që të rinjtë të kalojnë në aplikacione të tjera mesazhesh që nuk janë të rregulluara.
Spanja ka propozuar gjithashtu krijimin e një bashkëpunimi mes disa vendeve evropiane, të cilin Sanchez e quajti “Koalicioni i vendeve digjitalisht të gatshme”, për të koordinuar rregullat dhe zbatimin e tyre përtej kufijve shtetërorë.
Rritja e përmbajtjeve të krijuara nga inteligjenca artificiale
Në Francë, një projektligj për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 15 vjeç është aktualisht në parlament. Edhe Britania po shqyrton masa të ngjashme.
Sipas autoriteteve spanjolle, ndalimi i propozuar do t’u japë prindërve mbështetje ligjore për të vendosur kufizime dhe do të ulë presionin social te fëmijët që ndihen të përjashtuar kur nuk përdorin rrjetet sociale.
Debati është shtuar edhe për shkak të rritjes së shpejtë të përmbajtjeve të krijuara nga inteligjenca artificiale. Reagime të forta publike kanë ardhur pas raportimeve se chatbot-i Grok, i lidhur me Elon Musk, ka gjeneruar imazhe seksuale pa pëlqim, përfshirë edhe për të mitur.
Megjithatë, jo të gjithë ekspertët janë të një mendimi se rrjetet sociale dëmtojnë adoleshentët. Profesori i psikologjisë eksperimentale në Universitetin e Granadës, Jose Cesar Perales, tha se nuk ka një konsensus të plotë mbi këtë çështje.
Mbështetje e gjerë publike
Propozimi i Spanjës pritet të përfshihet në ndryshimet e një ligji ekzistues për mbrojtjen digjitale të të miturve, i cili aktualisht po diskutohet në parlament.
Sipas një sondazhi ndërkombëtar të Ipsos, rreth 82% e qytetarëve spanjollë besojnë se fëmijëve nën 14 vjeç duhet t’u ndalohet përdorimi i rrjeteve sociale. Ky nivel mbështetjeje është rritur nga 73% një vit më parë.
Një student 19-vjeçar nga Madridi, Miguel Abad, tha se masa është pozitive sepse i nxit fëmijët të luajnë dhe të socializohen më shumë jashtë, në vend që të qëndrojnë të fokusuar te telefonat.
Në Australi, kompanitë e rrjeteve sociale mbyllën afro 5 milionë llogari të adoleshentëve vetëm disa javë pas hyrjes në fuqi të ndalimit, duke treguar ndikimin e madh që mund të ketë një masë e tillë.
