Teknologjia synon të thyejë barrierat gjuhësore për besimtarët nga e gjithë bota, ndërsa Kisha Katolike paralajmëron për sfidat etike që sjell përdorimi i IA.
Vatikani do të nisë përdorimin e përkthimit në kohë reale të asistuar nga Inteligjenca Artificiale (IA) gjatë meshëve në Bazilikën e Shën Pjetrit, duke ofruar përkthim në 60 gjuhë përmes telefonave inteligjentë të pjesëmarrësve. Shërbimi pritet të lançohet javën e ardhshme, në kuadër të kremtimeve kryesore që shënojnë 400-vjetorin e përkushtimit të bazilikës (1626–2026).
Nisma synon të përmirësojë aksesin dhe përfshirjen e besimtarëve ndërkombëtarë, duke reflektuar karakterin universal të Kishës Katolike.
“Shën Pjetri ka mirëpritur për shekuj me radhë besimtarë nga çdo komb dhe gjuhë,” deklaroi Kardinali Mauro Gambetti, Kryeprift i Bazilikës së Shën Pjetrit dhe Vikar i Përgjithshëm për Qytetin e Vatikanit.
“Duke vënë në dispozicion një mjet që ndihmon shumë njerëz të kuptojnë fjalët e liturgjisë, ne dëshirojmë t’i shërbejmë misionit që e përcakton qendrën e Kishës Katolike – universale nga vetë thirrja e saj.”
Pjesëmarrësit do të mund të skanojnë një kod QR në hyrje të bazilikës dhe të ndjekin përkthimin audio dhe tekst në kohë reale përmes shfletuesit të telefonit, pa pasur nevojë të shkarkojnë aplikacione shtesë.
Sistemi bazohet në teknologjinë Lara, zhvilluar nga kompania e zgjidhjeve gjuhësore Translated, në bashkëpunim me Carnegie-AI LLC dhe profesorin Alexander Waibel, një nga pionierët e përkthimit automatik të të folurit.
Sipas drejtuesve të projektit, teknologjia është projektuar për të privilegjuar saktësinë dhe kuptimin kontekstual, duke reduktuar gabimet që shpesh lidhen me sistemet gjeneruese të IA.
“Çdo përkthim përmban një shkallë gabimi, por Lara ka bërë një hap të rëndësishëm në reduktimin e tyre,” tha CEO dhe bashkëthemeluesi i Translated.
“Sistemi është ndërtuar për saktësi dhe jo për ‘të kënaqur përdoruesin’, çka kufizon ndjeshëm fenomenin e halucinimeve dhe përmirëson kuptimin e kontekstit.”
Profesor Waibel e cilësoi projektin një demonstrim konkret të potencialit të IA për të nxitur mirëkuptimin njerëzor:
“Sot shohim mundësinë për të thyer barrierat gjuhësore në kohë reale, të realizuar në një nga mjediset më domethënëse që mund të imagjinohen.”
Megjithëse Vatikani po adopton zgjidhje teknologjike për të përmirësuar komunikimin global, Selia e Shenjtë ka shprehur vazhdimisht kujdes ndaj ndikimit të Inteligjencës Artificiale.
Në maj, Papa Leo XIV paralajmëroi se zhvillimi i IA sjell sfida serioze për mbrojtjen e dinjitetit njerëzor, drejtësisë dhe punës, duke theksuar nevojën për përdorim etik dhe të përgjegjshëm të teknologjisë.
Adoptimi i përkthimit të drejtpërdrejtë në një nga hapësirat më simbolike të krishterimit shihet si një hap i rëndësishëm drejt dixhitalizimit të përvojës fetare, pa zëvendësuar dimensionin shpirtëror të saj.
Nisma përfaqëson një ndërthurje të traditës shekullore me inovacionin teknologjik, duke synuar që mesazhi liturgjik të jetë i kuptueshëm për miliona pelegrinë që vizitojnë Vatikanin çdo vit.
